Imigracija, Zajednicka prava

Svi strani državljani, koji ne pripadaju zemljama članicama Evropske Zajednice, a imaju urednu dozvolu boravka u Italiji, ili čekaju na produživanje dozvole boravka i obavljaju zavisan posao, nezavisan posao, ili su upisani na biro za zapošljavanje, obavezni su da se upišu u SSN (zdravstveni nacionalni sistem).
Ovo pravilo važi i za sve strane državljane, koji imaju dozvolu boravka iz: porodičnih razloga, političkih razloga, humanitarnih razloga i za one koji su u očekivanju usvajanja ili očekuju italijansko državljanstvo.
Upisom u SSN svi strani državljani dobijaju u zdravstvenom sektoru ista prava i dužnosti koja imaju italijanski državljani. Zdravstveno liječenje je osigurano nosiocu dozvole boravka, a isto tako i njegovoj porodici.
Upis u SSN se vrši u ASL-u (zdravstvena lokalna ustanova) u kome se prebiva i gubi svoju važnost po isteku dozvole boravka.
Strani državljani, koji nisu obavezni da se upišu u SSN, jer su nosioci sljedećih vrsta dozvola boravka: studentska dozvola boravka, turistička, izborni boravak, religiozni razlozi, posao, misija, itd., trebaju se osigurati plaćanjem privatnog zdravstvenog osiguranje, ili izvršiti dobrovoljno upis u SSN. U ovom drugom slučaju zdravstveno osiguranje je osigurano i djeci osiguranog. Dužina trajanja osiguranja ove vrste je godinu dana i moguće ju je obnoviti.

Svi strani državljani, i oni koji nemaju urednu dozvolu boravka, privremeno prisutni na teritoriji Italije, imaju osigurano bolničko liječenje u hitnom slučaju, a isto tako i osnovno ambulantno liječenje (koje može i duže trajati) u slučaju iznenadne bolesti ili saobraćajne nezgode.
Osim ovoga garantovano je:

liječenje u toku trudnoće i materinstva;
liječenje maloljetnih;
vakcinacija djece i internacionalna vakcinacija odraslih;
zaštita, dijagnoza i liječenje od zaraznih bolesti.

Ukoliko su strani državljani lošeg materijalnog stanja liječenje je besplatno, isključujući vrstu liječenja za koju je predviđeno plačanje recepta i tvz. ticket-a. Loše ekonomsko stanje se izjavljuje popunjavanjem za to postojećeg obrazca.
Strani državljani, koji nemaju urednu dozvolu boravka, a žele koristiti usluge zdravstvene nacionalne službe, trebaju se registrovati u kodeks identifikacije, koji se zove S.T.P. (stranci privremeno prisutni) i koji važi na cijeloj teritoriji Italije. Ovaj kodeks je anoniman i može biti korišten samo u zdravstvene svrhe.
Stranci, koji nemaju urednu dozvolu boravka, mogu pristupiti zdravstvenim strukturama, bez straha da će biti prijavljeni policiji zbog nedostatka dokumenata. Ovo ne vrijedi ukoliko je za nekom osobom raspisana potjernica, jer se u tom slučaju radi o počinjenom krivičnom djelu. U tom slučaju ljekari su dužni da pismeno dostave izvještaj kompetentnim službama.

Osobe koje imaju potrebu doći u Italiju zbog liječanja, moraju prvo dobiti ulaznu vizu i dozvolu boravka u svrhu liječenja.
Da bi se dobila viza i dozvola boravka ove vrste potrebno je:

Osnovno obrazovanje je obavezno i besplatno za svu djecu od 6 do 15 godina (član 34, stav 2 po Ustavu): "Osnovno obrazovanje u trajanju od najmanje osam godina je obavezno i besplatno"

Osnovno obrazovanje je dakle predodređeno iznad svega maloljetnim, koji obavezno trebaju pohađati školu devet godina (od 6 do 15). I odrasli mogu pohađati osnovnu školu (u večernjim satima).

Posebno u početnom periodu boravka u Italiji djeca se mogu susresti sa raznim problemima
( ne poznavanje jezika, problemi u odnosima sa prijateljima i nastavnicima, itd.). U ovom slučaju, roditelji se mogu obratiti direktoru/ici škole, koji mogu obezbijediti pomoć dopunskih učitelja/nastavnika ili socijalnog radnika/ice. U posljednje vrijeme u školama su sve češće prisutni kulturalni medijatori socio-edukativni (školski), koji pomažu učiteljima/nastavnicima i djeci pri njihovoj integraciji.

Sva djeca, koja su završila osnovnu školu u Italiji i imaju regularnu boravišnu vizu (Permesso di soggiorno), mogu da nastave školovanje i poslije završene osnovne škole, tj mogu da pohađaju srednju školu, fakultet, različite profesionalne kurseve, itd.

Zakon o imigraciji (član 34. Stav 21.40/1998) potvrđuje da:
"Skolska zajednica prihvata različitosti u jezicima i kulturama kao bogatstvo zajednickog življenja i postavlja kao osnovni stav uzajamno poštovalje i toleranciju među kulturama i religijama.U ostvarivanju ovog cilja, pomaže i podstiče inicijative za promovisanje prava svih kultura, kao i pričanje maternjeg jezika djece imigranata, da bi realizovala interkulturalne školske zajednice.

Strani državljani, koji su stekli diplome u svojoj zamlji (ili nekoj drugoj), mogu tražiti priznavanje istih u Italiji.

Proces priznavanja diplome je je veoma komplikovan i zavisi od vrste kvalifikacije.

Polazna tačka priznavanja je, predstavljanje Originala Diplome o stečenoj kvalifikaciji italijanskoj Ambasadi ili Konzulatu u domovini, gdje se utvrđuje vjerodostojnost diplome i podudaranje stepena obrazovanja. (član 48. propis o izvršavanju zakona za imigrante, DPR 294/1999).

Proces priznavanja doplome, koja je stečena van Italije je dug i komplikovan do te mjere, da se veliki broj stranih studenata odlučuje na ponovni upis na italijanske Univerzitete.
Prilikom zapošljavanja, diploma stečena u Italiji daje prednosti, jer se na osnovu ove potvrđuje dobro poznavanje kako italijanskog jezika, tako i italijanske kulture.

I za odrasle su predviđene mogućnosti početnog ili daljeg obrazovanja.
Obrazovanje odraslih je u prvom periodu bilo predviđena za Itaijane, koji kao djeca nisu imali mogućnosti da pohađaju školu, a željeli su da steknu neku diplomu (npr. NK radnici, seljaci, itd).
Danas su tipovi ovog obrazovanja veoma važni i za strance.

Obrazovanje odraslih organizuju državne institucije, a mogu biti i poduhvati privatnih institucija.
U glavnim sjedišima Regija, u opštinama/komunama, školama, itd., je moguće dobiti spisak sa vrstama kurseva koji se nude.

- kursevi za početno opismenjavanje, (odgovara našem četvorogodišnjem obrazovanju)
- kursevi višeg stepena (odgovara našem osmogodišnjem obrazovanju). Sa završetkom ovog stepena obrazovanja završava se i ciklus obaveznog osnovnog obrazovanja u Italiji. Diploma ovog stepena daje mogućnosti pohađanja profesionalnih kurseva koje organizuju Regije.
- večernji kursvi - za srednjoškolsko obrazovanje, (da bi se omogućilo pohađanje kurseva i onima koji u toku dana rade).
- kursevi specijalizacije (informatika, strani jezici, itd.)
- profesionalni kursevi, obično ih organizuju Regije, u večini slučajeva su besplatni i traju od 1 do 2 godine. Veoma su važni, jer daju dobru formaciju, koja je potrebna pri obavljanju kvalifikovanog rada.

· Periodični: mogućnost upisa je od 1 do 31 jula svake godine;
· Programirani: finansirani su od Evropske Zajednice i nemaju određeni rok za upis.

Pohađanje kurseva je obično besplatno. U nekim slučajevima za polaznike kurseva je predviđena i mala suma novca.
Neki kursevi, organizovani od strane privatnih institucija mogu biti na plaćanje.

· Sve osobe koje imaju diplomu o završenoj: Osnovnoj školi, Srednjoj školi, Višoj školi i Fakultetski obrazovane osobe;
· Trenutno nezaposleni;
· Oni, koji nikada nisu bili zaposleni;
· Zaposleni, koji hoće da upotpune svoje znanje ili da promijena već posjedujuću kvalifikaciju;
· Kategorije u zastoju (bivši zatvorenici, hendikepirani, imigranti, mentalno poremećeni).

Minimalni rekviziti koje polaznici kursa trebaju imati su: dobro poznavanje italijanskog jezika, završena osnovna škola, starosna dob iznad 15 godina.

Zajednička prava